داخلی سياسی گزارش
Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 124395
عزیمت بین مفاهیم نظری و مصادیق عملیِ قدرت:
وصله‌های ناجورِ داخلی در دوقطبیِ مذاکره – موشک
شنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۵۶
 
واقعیت اینجاست که مرور ادبیات موجزِ کاربردی در این گزارش ، ناظر به وجود یک جریان دوگانه در کشور است که در حال کشمکش بین مشیِ انقلابی- قرآنی با آراء ترویجیِ لیبرال دموکراسی و توسعه گرایی است...
حرفهای بزرگ‌تر از دهان

پایگاه خبری انصارحزب‌الله: ۱- مقام معظم رهبری ، روز ۱۳ اردیبهشت ماه سال جاری در بخشی از دیدار خود با معلمان و فرهنگیان ، ضمن ایراد مقدمه ای تحقیر آمیز خطاب به آمریکا که موضوع آن رزمایش در خلیج فارس بود ، آن را مصداق مواجهه با قدرت های زیاده طلب دانستند و سپس بیانات مهمّی درباره ایجاد واهمه و هراس در دشمن ایراد کردند که عین عبارات آن به شرح زیر است:

«اینکه امروز شما می‌بینید دشمنان حرفهای بزرگ‌تر از دهان خودشان می زنند ، همه‌اش قابل پاسخگویی است از سوی ملّت ایران. می‌نشینند طرّاحی می کنند که ایران باید در خلیج‌فارس رزمایش نظامی نداشته باشد ؛ چه غلط های عجیب‌غریبی! او از آن طرف دنیا می‌آید اینجا رزمایش راه می‌اندازد ؛ شما اینجا چه‌کار می کنید؟ خب بروید در همان خلیج خوکها ؛ بروید آنجاها و هرجا می خواهید رزمایش کنید]. در خلیج‌فارس شما چه‌کار می کنید؟ خلیج‌فارس خانه‌ ما است. خلیج‌فارس جای حضور ملّت بزرگ ایران است ؛ ساحل خلیج‌فارس به ‌اضافه‌ سواحل زیادی از دریای عمّان ، متعلّق به این ملّت است ؛ باید حضور داشته باشد ، باید رزمایش کند ، باید اظهار قدرت بکند. ما ملّتی هستیم با تاریخ ، قدرتمند ؛ حالا پادشاهان ضعیفِ روسیاهی آمدند و یک چندصباحی ماها را عقب زدند و خاک مُرده پاشیدند روی این کشور ؛ آنها رفتند و گورشان را گم کردند. ملّت ، ملّت بیداری است ، ملّت بزرگی است ، مگر اجازه می دهد؟ این‌جوری بایستی با این قدرتهای زیاده‌خواه ، افزون‌طلب و انحصارطلب مواجه شد. گفتم من ، مسلّماً اینها در مقابل ما شکست خوردند ؛ دلیل شکست‌شان خیلی واضح است ، چون اینها میخواستند جمهوری اسلامی نباشد ؛ جمهوری اسلامی علاوه بر اینکه هست ، دَه‌ها برابر قدرتمندتر از اوّل هم شده ؛ خب این شکست است. قرآن این را به ما یاد داده: تُرهِبونَ بِه‌ عَدُوَّ اللهِ وَ عَدُوَّکُم ؛ خودتان را آن‌جور آماده کنید که دشمن خدا و دشمن شما ، واهمه داشته باشند و هراس داشته باشند از شما. دشمن ؛ مراد همسایه نیست ، مراد رقیب نیست ، مراد آن کشوری که با ما دشمنی نمی کند نیست ؛ دشمن ، [یعنی‌] آن‌که دشمنی می کند که او را هم همه می‌شناسند.»

تحریم‌های پسا برجام...

۲- درحالی فرمانده کل قوا با اشاره به اصلِ ارهاب ، به استدلال درباره چرایی لزوم افزایش روز افزون توان نظامی و نمایش آن در قالب رزمایش نظامی پرداختند که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز ۱۹ اسفند ماه سال گذشته با اجرای رزمایش موشکی اقتدار ولایت چندین موشک دوربرد بالستیک به سمت اهداف از پیش تعیین شده شلیک کرد. براساس اعلام سردار امیرعلی حاجی زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جریان این رزمایش شلیک طیف متنوعی از موشک های بالستیک با بردهای ۲۰۰۰ کیلومتر ، ۸۰۰ کیلومتر ، ۵۰۰ کیلومتر و۳۰۰ کیلومتر را با موفقیت به آزمون گذاشته بود. پس از این ، شورای امنیت سازمان ملل متحد روز ۲۴ اسفند برای بررسی آزمایش موشکی ایران تشکیل جلسه داد و روز ۲۷ اسفند ماه ، «کلی آیوت» یکی از سناتورهای جمهوری خواه از ایالت نیوهمپشایر ، طرح اعمال تحریم های شدیدتر علیه ایران در ارتباط با برنامه موشکی بالستیک این کشور را پیشنهاد داد.

این طرح که مورد حمایت سایر سناتورهای جمهوری خواه نیز قرار داشت با بیان اینکه موشک‌های بالستیک ایران قابلیت حمل سلاح‌های هسته‌ای را دارند، آزمایش این موشک‌ها را نقض قطعنامه شماره ۲۲۳۱ قلمداد کرده بود. قطع نامه ای که در متن آن از ایران «خواسته شده» تا از آزمایش‌ موشک‌هایی که «برای حمل کلاهک هسته‌ای طراحی شده اند» ، خودداری کند. البته ۲ ماه پیش تر از ارائه این طرح و كمتر از ۲۴ ساعت بعد از آنکه محمد جواد ظریف با قهقهه در کنار فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا متن بیانیه مشترک لغو تحریم ها علیه تهران را قرائت می کرد ، وزارت خزانه داریِ آمریکا ۱۱ فرد و شركت ايراني جدید را در روز ۲۸ دی ماه ۱۳۹۴ در فهرست تحريم‌هاي ثانويه قرار داد و دارايي‌هاي آنها در آمريكا را بلوکه و مبادله اقتصادی اتباع آمريكا با آنها را ممنوع اعلام کرد.

این افراد با پشتوانه نقض قطعنامه ۱۹۲۹ و به ‌دليل «ايفاي نقش در انجام خريد به نمايندگي از برنامه موشك‌هاي بالستيك ايران» در فهرست تحريم‌ها قرار گرفته‌ بودند. «باراک اوباما» ، رئیس‌جمهور آمریکا ، نیز روز ۱۳ فروردین ماه ۱۳۹۵، یادآوری کرد که برجام تمامی اختلافات واشنگتن با تهران را حل نمی کند و در این رابطه افزوده بود که ممنوعیت‌های تجاری آمریکا، به استثنای موارد محدود ، پابرجا هستند. ما هم اجرای قاطعانه اجرای تحریم‌های مربوط به تروریسم، نقض حقوق بشر و برنامه‌های موشکی ایران را ادامه می‌دهیم. وی همچنین در ادامه گفته بود: «فکر می‌کنم یادآوری این نکته مهم است که این توافق تمامی اختلافات ما با ایران ، شامل اقدامات ثبات‌زدا در منطقه را حل نمی کند.»

بخش اول از متون پیشین برآمده از ادبیات نظری درباره چگونگی مقابله با دشمن بر اساس تعالیم قرآن و بخش دوم نیز دربرگیرنده مصادیقی از چگونگیِ کُنش نیروهای دفاعی براساس مفاهیم یاد شده و واکنش متقابل دشمن در قبال آموزه های متکی به اصل «ارهاب» بود. با مرور مفاهیم و مصادیق ذکر شده ، این سوال در ذهن مخاطب شکل می گیرد که چرا دشمن علیرغم بکارگیری اصول دفاعیِ توصیه شده در قرآن ، همچنان به مشیِ تهاجمیِ خود ادامه می دهد؟ به نظر می رسد برای پاسخ به این سوال به دنبال مبانیِ نظری و مصادیق عملیِ دیگری بگردیم که توجیه کننده تعارض موجود است.

گفتمان ها نه موشک ها...

۱- به خاطر داریم که بعد از ماجرای اعمال تحریم دوباره وزارت خزانه داری آمریکا ،‌ روز چهارم فروردین ماه سال جاری ، یک صفحه منتسب به هاشمی رفسنجانی در شبکه اجتماعی توییتر نوشته بود که «دنیای فردا ، دنیای گفتمان ها است نه موشک ها»
هر چند هاشمی ، بعد از برپا شدن غائله بر سر این پُست آن را تکذیب کرد ، اما اصواتی مشابه رای و نظر هاشمی که از شداد و غلاظ کمتری نسبت به رای صریح هاشمی بر خوردار بودند به دفعات از گلوگاه دولت شنیده شدند.

مثلا علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی هسته ای و از نقش آفرینان موثر در مذاکرات روز ۱۳ اردیبهشت ماه سال جاری تکرار کرد که : «توافق هسته ای نشان داد که تنها راه حل مسائل، مذاکره و گفتگو بر اساس حسن نیت است که به نتیجه برد - برد می انجامد.»

ایران کشوری یکدست نیست!

۲- روز ۲۷ دی ماه ۱۳۹۴ و پس از قرائت بیانیه برجام ، هاشمیِ رفسنجانی ، با صدور بیانیه ای ، انتخاب دولت یازدهم را برخاسته از اراده مردم فهیم ایران برای برداشتن سیم خاردارهای سیاسی گرد ایران اسلامی ، قلمداد و آن را آغاز تعاملات سازنده و همچنین متلاشی کردن صخره‌های صمّای کوه بی‌اعتمادی بین جمهوری اسلامی ایران و جهان اعلام کرده بود.

درحالی هاشمی مشیِ دولت روحانی در اتکا به مذاکره صرف را با عنوان خواست تمام ملت ایران ، بازنمایی کرده بود که بنجامین رودز ،‌ معاون سوزان رایس مشاور امنیت ملی امریکا در امور ارتباطات استراتژیک ، دستیار اوباما و نویسنده متن سخنرانی های وی ، روز ۳ اردیبهشت ۱۳۹۵ گفته بود: «واقعیت امر این است که ایران کشوری یکدست نیست. در نظام ایران، عناصری هستند که از نبرد و کشمکش بیشتر منتفع می شوند و عناصری هم در حکومت ایران وجود دارند که طرفدار دیپلماسی هستند. برای ما مهم است با کسانی در ایران که با رابطه سازنده موافقند کار کنیم و به تندروهای داخل این کشور اجازه ندهیم مناسبات منطقه ای این کشور را تحت سلطه خود درآورند».

نقش خائنین و ساده‌لوح‌ها در توازن دوکفه‌ای قدرت

هر چند تقسیم بندیِ رودز از ایران به دو جناح طرفدار جنگ و دیپلماسی مغرضانه است ،‌ اما واقعیت اینجاست که مرور ادبیات موجزِ کاربردی در این گزارش ، ناظر به وجود یک جریان دوگانه در کشور است که در حال کشمکش بین مشیِ انقلابی- قرآنی با آراء ترویجیِ لیبرال دموکراسی و توسعه گرایی است. وجود این دوگانگی ذیل نظریه توازن دوکفه ای در آناتومی قدرت قابل تحلیل است که به زبان ساده می گوید که وقتی یک حاکمیت در ساختار داخلی قدرت خود از مواضع یکدستی برخوردار نیست ، نخواهد توانست آن طور که باید به اعمال قدرت در بیرون از این ساختار بپردازد.

توضیح درباره چنین تعارضی روز ۱۱ فروردین ماه سال جاری ،‌ توسط مقام معظم رهبری به طور مبسوطی شرح داده شد. ایشان درباره دو قطبیِ ایجاد شده بین موشک – مذاکره در کشور این طور تصریح کرده بودند:
«اینکه بعضی‌ها بیایند بگویند «فردای دنیا، فردای مذاکره است، فردای موشک نیست»، این حرف اگر از روی ناآگاهی گفته شده باشد، خب ناآگاهی است، اگر از روی آگاهی گفته شده باشد، خیانت است. چطور [چنین چیزی] ممکن است؟ اگرچنانچه نظام جمهوری اسلامی دنبال علم برود ، دنبال فنّاوری برود ، دنبال مذاکره‌ سیاسی برود، دنبال کارهای گوناگون تجاری و اقتصادی برود - که همه‌ اینها لازم است- امّا قدرت دفاعی نداشته باشد ، توانایی دفاع کردن نداشته باشد، هر بی‌سَروپایی و [هر] دولت فزرتی کذائی‌ای او را تهدید می کند که اگر فلان کار را نکردید ، ما موشک میزنیم ؛ خب اگر شما امکان دفاع نداشته باشید ، مجبورید عقب‌نشینی کنید. قدرتهای دنیا که شما می‌بینید با صدای کلفت حرف می زنند، زور میگویند ، غلط می کنند ، حرفهای بد می زنند و زورگویی می کنند ، بیشتر از همه به استناد همان سلاحهایی است که دارند ؛ آن‌وقت ما در مقابل اینها بیاییم دست خودمان را خالی کنیم؟ سپاه که پیشرفتهای موشکی خودش را نشان می دهد ، نه فقط مایه‌ افتخار و مباهات ایرانی‌ها [است، بلکه] وقتی این موشکهای سپاه با این دقّت و با این زیبایی آزمایش می شود ، خیلی از ملّتهای آزادی‌خواهِ دُوروبَر ما که دلشان از آمریکا و از رژیم صهیونیستی خون است ، خوشحال می شوند. وقتی اینها انجام می گیرد ، ما بیاییم اینها را بکوبیم و بگوییم آقا! امروز دیگر روز موشک گذشته! ... روزگار روزگار موشک نیست! پس روزگارِ چیست آقا؟ [امروز] روزگارِ همه‌چیز است.»

نتیجه گیری منطقی در این گزارش، مروج این ادبیات است که تجرّیِ آمریکا در مقابل جمهوری اسلامیِ ایران و مکانیسم تلاش برای تحدید حوزه نفوذ و کُنش انقلابی در حوزه‌های دفاعی و عملیاتی، با اتکاء به جریانی در داخل عمل می کند که القاء دوگانگی در حاکمیت تنها نمایه ظاهری آن محسوب می شود. در واقع لیبرال دموکراسی دارای موتور محرک در بخش‌هایی است که از حوزه نظری به بخش اجرایی تسری پیدا کرده اند. در واقع باید گفت، تنها راه غلبه بر وضع جاری و ایجاد توازن دوکفه ای قدرت در داخل ، استفاده از اهرم‌های بازدارنده در داخل علیه بر هم‌زنندگان این موازنه است.